Зелена транзиција на малите и средни претпријатија во Македонија: Предизвици и можности

Во време кога одржливоста станува клучен фактор за успех, малите и средни претпријатија (МСП) во Македонија се соочуваат со предизвикот како да ја интегрираат зелената транзиција во своите деловни модели. Глобалните и европските политики за климатски промени и циркуларна економија поставуваат нови барања за компаниите, но истовремено отвораат можности за подобра конкурентност, иновации и зголемена […]

Во време кога одржливоста станува клучен фактор за успех, малите и средни претпријатија (МСП) во Македонија се соочуваат со предизвикот како да ја интегрираат зелената транзиција во своите деловни модели. Глобалните и европските политики за климатски промени и циркуларна економија поставуваат нови барања за компаниите, но истовремено отвораат можности за подобра конкурентност, иновации и зголемена профитабилност.

Колку се подготвени македонските МСП за зелена транзиција?

Македонските компании постепено стануваат свесни за важноста на одржливото работење, но многу од нив се соочуваат со недостаток на информации, ресурси и експертиза за успешно имплементирање на еколошки практики. Некои од главните предизвици со кои се соочуваат вклучуваат:

  • Недостаток на финансиски средства за инвестиции во одржливи технологии
  • Ограничено познавање за европските и домашните регулативи за животна средина
  • Недоволно развиени капацитети за енергетска ефикасност и циркуларна економија
  • Перцепција дека зелената транзиција е трошок, наместо можност за раст и развој

Сепак, постојат компании кои веќе ги усвојуваат принципите на одржливост преку оптимизација на ресурси, дигитализација и еко-иновативни бизнис модели. Ова е показател дека со соодветна поддршка и обука, македонските МСП можат да станат двигатели на зелената економија.

Кои се клучните компетенции на зелениот лидер во приватниот сектор?

За да ја водат својата компанија кон одржливост, менаџерите за одржливост или „зелените лидери“ треба да поседуваат:

📌 Знаење за национални и европски регулативи – запознавање со Зелената агенда на ЕУ, директивите за емисии на јаглерод, циркуларната економија и одржливите извори на енергија.

📌 Стратешки пристап кон одржливоста – развој на долгорочни планови кои ги интегрираат ESG (Environmental, Social, Governance) принципите во работењето.

📌 Иновациски и менаџерски вештини – способност за идентификување на зелени бизнис можности, ефективно управување со ресурси и воспоставување партнерства за одржлив развој.

📌 Комуникациски и лидерски вештини – ангажирање на вработените, клиенти и засегнати страни во процесот на транзиција кон одржливи практики.

Повик за учество во истражувањето на Greenlead проектот

За подобро да ги разбереме предизвиците и можностите за зелената транзиција на МСП, заедно со нашите партнери од Шпанија, Грција и Словенија спроведуваме истражување во рамки на проектот Greenlead. Целта на ова истражување е да се соберат податоци за тековните капацитети и потреби на македонските компании, како и да се развие бесплатна обука за менаџери за одржливост.

Ако сте дел од приватниот сектор, Ве покануваме да го пополните прашалникот 👉 линк и да дадете придонес кон создавање подобра деловна клима за одржлив развој.

Зелената транзиција не е само регулаторно барање, туку и можност за подобра конкурентност и иновативност на македонските компании. Со соодветна обука, пристап до ресурси и стратешко планирање, МСП можат да станат двигатели на економија базирана на одржливи принципи.

Вклучете се во иницијативите за зелена економија и придонесете кон поодржлива и поразвиена Македонија!

OTHER Activities Calls News

Учениците покажаа дека био-отпадот може да стане ресурс и зелена бизнис можност

На 28 мај во Градски парк – Школка во Скопје се одржа завршниот настан на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, кој во изминатите две години ги обедини учениците, наставниците, граѓаните, општините и граѓанските организации околу темата за одржливо управување со био-отпадот и развој на циркуларна економија. Настанот […]

Read more

Шарен велосипедски свет: креативна работилница и донација на велосипедски паркинзи во ООУ „Петар Поп Арсов“

Минатата недела во ООУ „Петар Поп Арсов“ се одржа креативната работилница за декорација и донација на велосипедски паркинзи „Шарен велосипедски свет“, во организација и како донација од Еко Логик. На работилницата учествуваа 55 дечиња од второ одделение, кои преку игра и креативна практична работа имаа можност да се запознаат со основните принципи на реупотреба и […]

Read more

Кога децата создаваат промена: Вело-Буре паркинзите како приказна за креативност, реупотреба и одржлива мобилност

На 21.05.2026, во рамки на Денот без автомобили организиран од Вело Училишта / Car Free Day by Velo School, oрганизиравме креативна работилница што го претвори училишниот двор во простор исполнет со боја, идеи и детска енергија. Повеќе од 100 дечиња учествуваа во активности за декорација, кроење и лепење со користени и отпадни велосипедски гуми. Преку […]

Read more

PATS Билтен бр.1

Младите уметници го освојуваат јавниот простор – PATS Возбудени сме официјално да го претставиме проектот „Младите уметници го освојуваат јавниот простор – PATS“ (Performance Artists Take The Streets) иницијатива која ги поврзува младите уметници, младинските работници и културните организации во заедничка мисија: уметноста да стане двигател на општествени и еколошки промени. PATS ја носи уметноста […]

Read more

Видео кампања: Граѓански активизам за циркуларна економија во управувањето со органски отпад

Дали знаете дека биоотпадот сочинува дури 40–60%, а на некои места и до 70% од комуналниот отпад што го создаваат домаќинствата? Кога овој отпад се меша со останатите фракции и завршува на депонии, се создава метан – експлозивен гас што придонесува за климатските промени и предизвикува пожари. Токму затоа, решението не е само во законите […]

Read more

КОМПОСТИРАЊЕ ВО РОВОВИ – ПРАКТИЧНА ТЕХНИКА ЗА СПРАВУВАЊЕ CО БИО-ОТПАДОТ ОД ДОМАЌИНСТАВАТА ВО ПЕРИ-УРБАНИ И РУРАЛНИ СРЕДИНИ

Што е тоа компост? Компостот е природен органски материјал добиен со контролирано разградување на био-отпад – процес во кој микроорганизми (бактерии и габи), со присуство на кислород, влага и соодветна температура, ги претвораат органските остатоци во стабилна „почвена хумусна“ маса. Резултатот е темен, ронлив материјал со земјен мирис, кој ја подобрува структурата на почвата, ја […]

Read more